Цинкот и неговото значење во човечкото тело

                               

Цинкот и неговата важност се откриени во 18 век. Тој е еден од минералите во трагови којшто учествува во бројни процеси и функции. Составна компонента е на инсулинот и го поттикнува неговото лачење, половите хормони и многу ензими. Се наоѓа во коските и мускулите, простатата, црниот дроб, еритроцитите и леукоцитите. Има голема важност во апсорпцијата на витаминот А и одржувањето на нивото  на витаминот Е. Неопходен е за синтеза на протеини, колаген и создавање на коскена маса. На него се должи функционирањето на сетилото за мирис и вкус. Има улога во одржувањето на балансот и нивото на бакарот чијшто недостаток може да биде причина за појава на артритис, како и појава на психолошки нарушувања, параноја и анорексија. Цинкот е потребен за одржување на кисело-базната рамнотежа во организмот и спречувањето алергиски реакции и кожни болести како псоријазата.

Цинкот спаѓа во микроелементите коишто ни се потребни во мали количини. Во телото го има 1.3-2.3 g, главно во клетките и е најконцентриран клеточен микроелемент. Во телото, најмногу го има во ретината и во машките репродуктивни органи, како и во коските и мускулите.

Улогата на цинкот во одржувањето на имунитетот

        Цинкот придонесува за создавање и активирање на Т-лимфоцитите, белите крвни клетки коишто се борат против инфекциите. Кога ќе се зголеми количината на цинк со суплементи, се зголемува и бројот на Т-лимфоцитите во крвта, а со тоа и можноста за побрзо справување со инфекциите.

       Симптоми на недостаток на цинк:

‒     Сува и груба кожа;

‒     Сува коса и кршење на ноктите, како и бели точки на ноктите;

‒     Намалено чувство за вкус и мирис;

‒     Губење апетит и телесна тежина;

‒     Намалена приспособливост на очите на темнина;

‒     Дијареа;

‒     Чести инфекции и потешко зараснување на раните;

‒     Кожни иритации и нарушувања, како дерматитис и акни;

‒     Можни се и нарушувања во растот и развојот, концентрацијата и памтењето, имунитетот, како и импотенција и неплодност;

Недостатокот на цинк прво треба да се надомести со правилна исхрана, а потоа да се земаат препарати со цинк.

Најдобри извори на цинк се месото (говедско, мисиркино и внатрешните органи), риба (сардина, туна) и други морски плодови. Значајни извори на цинк се млекото и млечните производи, јајцата и житариците. Иако искористувањето на цинкот е помало при  растителна исхрана во однос на храната од животинско потекло, секако се препорачуваат и растителни плодови: ореви, лешници, бадеми, грашок, грав, соја, пивски квасец, пченични ’ркулци, тиква и други семиња.

      Препорачаните дози за цинкот зависат од староста и полот. Возрасните лица може да земаат и до 40 mg  без негативни последици, но мора да се нагласи дека долготрајното земање цинк во високи дози може да ја намали апсорпцијата на бакар и железо. Поради тоа, просечните препорачани дози со цинк се околу 12mg  за жени, а за возрасни мажи 15 mg. Дневната доза за децата е околу 10 mg. Вредностите на цинк се намалени кај пушачите, алкохоличарите, дијабетичарите и трудниците, а зголемена потреба за нив имаат спортистите и активните рекреативци.

Мери Спасовска-Гичева, дипл. биохем.

 

Контакт:

ПЗУ ДИЈАГНОСТИКА ФАРМАХЕМ

тел.: 02/20 31 905, 02/240 33 55

моб.: 071/ 30 60 19

е-пошта: lab@farmahem.com.mk


.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Адреса: Кичевска бр. 1, 1060 Скопје, П. Фах 39, Тел: +(389 2) 2031 193, Факс: +(389 2) 2031 434, е-пошта: farmahem@farmahem.com.mk